Je werk ontwerpen

Ontwerpen kan iedereen. Als kind waren we creatief en gingen op avontuur. Al kruipend ontdekten we de wereld om ons heen. Spelenderwijs leren was en is nog steeds effectief en leuk. Als volwassene zijn we gestopt ons te verwonderen. Maar het mag weer. Ga ook je werk ontwerpen voor meer plezier en prestaties! Lees verder hoe.

Vraagstukken in organisaties – zoals werkdruk, RSI en burn-out – worden complexer. Om die op te lossen is vaker maatwerk nodig. Door mensen te leren hoe zij zelf actief en gestructureerd kunnen ontwerpen, kunnen werkgever en werknemer samen werkoplossingen creëren op (eigen) menselijke maat. Zo komt er weer structuur in het werk en meer rust op de werkvloer. Zo krijgen werkgevers niet alleen productieve, maar ook autonome en betrokken werknemers. Efficiency kan zo samengaan met effectiviteit.

Voor mij is ‘je werk ontwerpen’ dagelijkse realiteit. Ik ga actief en bewust om met het ordenen en inrichten van mijn werk. Als ergonoom ben ik bekend met mijn menselijke beperkingen. Daarom gebruik ik slimme tools die overbelasting bij langdurig beeldschermwerk voorkomen. Ik zoek manieren om niet alles op de computer te hoeven doen. Ik doe regelmatig oefeningen en ga handig om met pauzes en afwisseling in taken. Ook werk ik samen met collega’s voor feedback en ter aanvulling.

Bij bedrijven verbaas ik me over de eenvormigheid van oplossingen. Bijna iedereen maakt gebruik van hetzelfde type flexibele werkplek, krijgt hetzelfde vitaliteitsprogramma aangeboden en werkt met dezelfde apparatuur. Voor het gebruik – wat je er precies mee kunt en aan hebt – is veel minder aandacht.

Werkgevers en werknemers zijn allebei druk met eigen uitdagingen en problemen. Veel werkgevers bezuinigen, onder meer op kantoorfaciliteiten. Werknemers zijn minder op kantoor en hun werkstijlen worden diverser. De uitdagingen worden groter, maar het onderlinge contact lijkt juist te verminderen. Dat klinkt niet als een gezonde en effectieve samenwerking. Waar is de inspiratie?

Mijn suggestie: ga je werk ontwerpen. Ga weer met elkaar in gesprek over het dagelijkse werk. Hoe doe jij het? Kan het ook anders? Wees creatief, probeer eens wat anders. Zo wordt werk weer leuk en inspirerend. Je gaat slimmer werken op eigen menselijke maat en dat levert ook nog eens tijd, geld en energie op.

Denk onder de kerstboom nog eens aan je werk, maar dan met de ogen van jezelf als kind. Wat doe je de hele dag? Waarom? Hoe? Wil je feedback? Mail dan uw taken naar mail@workstyles.nl. Deze input is tevens welkom voor columns in 2014 over het (her-)ontwerpen van dagelijkse werkzaamheden.

Inzetbaarheid

Wel inzetbaar zijn, maar niet ingezet. Ik vraag me af: Wat is inzetbaarheid? Daarover is veel te doen. Wie houdt zich ermee bezig en waarom? Heeft u ook vragen over deze term en de betekenis ervan? Lees dan verder ….

Duurzame inzetbaarheid is in norm NEN (NPR 6070) gedefinieerd als: Het vermogen van de medewerker om nu en in de toekomst toegevoegde waarde te leveren voor een (arbeids)organisatie en daarbij zelf ook meerwaarde te ervaren.

Op zoek naar een check voor inzetbaarheid kom ik terecht bij de www.toolboxduurzameinzetbaarheid.nl van de overheid. Op www.overduurzameinzetbaarheid.nl vind ik vooral informatie over langer, gezonder en anders werken. Elders blijkt burn-out vooral jongeren van 25-35 jaar te treffen. Klachten zijn: piekeren, sneller geïrriteerd zijn, opgejaagd gevoel, slechter concentratievermogen en lichamelijke klachten. Dat is nog eens een inzetbaarheidsprobleem!

Buiten de organisatiecontext wordt het begrip inzetbaarheid voor mij wat vreemd. Om mij heen zie ik mensen zich volop inzetten: als zelfstandig ondernemer, in huishoudelijk werk en in de zorg voor kinderen en ouderen. Er is van alles te doen; ik zie niemand – inzetbaar en al – aan de kant staan.

Een andere vraag is natuurlijk hoe iemand – met al zijn inzet en inzetbaarheid – ook aan inkomen komt. Misschien is dat voor werknemers de kern: Hoe houd je zicht op een – even goed – betalende baan?

Onlangs was ik op een borrel. Een HR-manager in een bezuinigingsronde vertelde trots hoe breed inzetbaar ze was. Aanwezigen staken haar een hart onder de riem: natuurlijk kom jij weer aan een baan! Als ondernemer deed ik ook een duit in het zakje: ‘Toch denk ik dat je meer nodig hebt dan je professionele kwaliteiten. Mijn opdrachtgevers zoeken professionals die zich ook onderscheiden en meer bieden dan een ander.’ Het werd plotseling stil; inzetbaarheid levert niet ‘vanzelf’ werk op.

Een onderliggend probleem bij inzetbaarheidsbeleid lijkt mij het betaalbaar houden van de sociale zekerheid. Wie heeft waarom hulp nodig? Hoe verdienen we als samenleving het benodigde geld? Als burger mis ik een open dialoog en verhelderend debat in de politiek. Ik ben benieuwd naar de kern van het probleem en alternatieve oplossingsrichtingen. Het lijkt een taboe om hierover te praten.

Staatssecretaris Kleinsma heeft zojuist een steen in de vijver gegooid: Bijstandsgerechtigden moeten in Rotterdam voortaan verplicht sporten om fit te blijven. Dan voel ik toch meer voor de oplossing in Londen waar ze gratis geld uitdelen aan daklozen in The City. https://decorrespondent.nl/home. Een radicale hervorming van de verzorgingsstaat bleek een bezuiniging met een factor 50 op te leveren!

Inzetbaarheid lijkt me een vraagstuk voor organisaties en de samenleving als geheel. Inzet vragen van mensen lijkt constructiever dan hen vragen om ‘inzetbaar te zijn’.

Plichten en regels

Plichten en regels, daar zijn wij niet zo van. Nederlanders schrijf je niet de wetten voor. We vinden dat we heus zelf wel weten wat we doen. Dat gaan voor avontuur is een kracht, maar tegelijk ook wel lastig als leven en werk zo snel en ingrijpend veranderen. Lees verder, ook als u niet naar ‘Zorgplicht, Arboregels en ergonomie’ gaat op 13/11.

Nederlanders staan van oudsher open voor iets nieuws. We reizen de hele wereld af en eten gerechten uit andere landen,. We pakken nieuwe uitdagingen graag op en regelen het wel even …  In een programma zoals ‘Ik vertrek’ is te zien, dat succes niet vanzelfsprekend is. Vooraf nemen mensen flinke risico’s bij het realiseren van hun droom. Achteraf realiseren zij zich de waarde van wat ze achterlieten. De mensen passen zich aan en het geluk krijgt een nieuwe vorm.

Voor verandering kunnen we inmiddels ook gewoon thuis blijven. Een filmpje over de eerste mobieltjes ruim tien jaar geleden, bij Zomergasten met Daan Roosegaarde, ziet er anno 2013 onwerkelijk uit. Mobiel bellen is vanzelfsprekend geworden. Online werken, altijd en overal en samenwerken in een flexkantoor zijn de dagelijkse realiteit. Al het nieuwe is in het begin leuk en uitdagend, totdat …. je ontdekt, dat je niet altijd bereikbaar wilt zijn en ook eens rust nodig hebt.

Het Nieuwe Werken krijgt al zo’n twintig jaar vorm met het enthousiasme van ontdekkingsreizigers. We doen het gewoon! Niets mis mee. Maar het haleluja van de fase van ‘forming’ in deze gezamenlijke ontwikkeling ( Tuckman, 1965) is al voorbij. In de fase van ‘storming’ komen nu de conflicten op tafel. Het Nieuwe Werken levert niet altijd en overal gezonde productiviteit op, maar veroorzaakt ook extra werkdruk, RSI en stress. Veel geduld en wederzijds is respect is nodig om in deze fase oplossingen te vinden voor serieuze problemen.

De ontwikkeling van slimmer werken gaat razendsnel en dendert in sneltreinvaart verder. Ermee stoppen is geen optie. Wel vind ik dat werkgevers hun verantwoordelijkheid voor arbeidsomstandigheden beter kunnen gaan delen met werknemers. Een treinreis voelt veiliger met een goede machinist, die de gevaren onderweg kent en rode seinen niet negeert. Daar komt bij, dat extra voorzichtigheid is geboden, omdat effecten van het Nieuwe Werken zich nu pas beginnen te manifesteren. Het is nog te nieuw voor grootschalige meetresultaten. Kan de praktijk van ‘collectief als organisatie anders moeten werken’ transformeren naar individueel weer ‘de regie krijgen over hoe we kunnen en willen werken’?

Slim werken op (eigen) menselijke maat is een uitdaging. Wordt het een plicht van organisaties om individuen op alle niveaus de ruimte te geven voor het ontwikkelen van verantwoord werken? Dat mag – van mij in ieder geval – eerder regel dan uitzondering zijn.

Meer met minder

Meer bereiken met minder doen is aantrekkelijk voor iedereen; Minder hard hoeven werken en meer tijd hebben voor leuke dingen in het leven. Duurzamer werken. Het blijkt mogelijk en toch tegelijk niet eenvoudig. Want wat wil je dan bereiken? Meer lezen ….

De trend ‘meer met minder’ past bij de omslag waar we middenin zitten; onze focus verschuift van ‘geld verdienen’ naar ‘waarde creëren’. Winst maken wordt van een doel weer een middel voor het kunnen realiseren van relevante (maatschappelijke) doelen en economische groei. Maar deze verschuiving is nog geen garantie dat wie waarde toevoegt daarvoor ook een redelijke beloning krijgt. Tegelijk blijken mensen, die wel goed verdienen, niet vanzelfsprekend effectief te werken of waardevol werk te doen.

Onlangs vroeg een kennis mij hoe het gaat met mijn werk. Ik zei: ‘Met mijn werk gaat het prima; ik vind dat ik zinvol en hoogwaardig werk doe. Ik zou er alleen wat meer mee willen verdienen.’ Aan de reactie te merken was dat een ongebruikelijk antwoord. Er was wel begrip: ‘Iedereen wil op de eerste rij zitten’. Collectief zijn we het misschien gewoner gaan vinden om pas uit ons bed te komen als we daar ook voor betaald krijgen.

Als puber ging ik 5 keer naar Taizé, een kloostergemeenschap in Frankrijk waar jaarlijks duizenden jongeren van over de hele wereld samenkomen. Ik zat eens in een discussiegroep met een deelnemer die met de mond beleed, wat hij in zijn werkpraktijk niet deed. Ik vond dat hij met zijn verkooppraktijk geld verdiende over de ruggen van anderen. Dat maakte veel indruk op mij en ik besloot, dat ik in mijn werkkeuzes de inhoud voor de beloning wilde laten gaan.

Nu zijn er ook nog mensen die wel veel verdienen en ook hard werken, maar minder effectief zijn. Jeroen Busscher, een filosoof, schrijft in zijn boek Turbomanagement (2010) hoe managers met minder doen meer kunnen bereiken. Managers doen soms dingen die zelfs contraproductief zijn – zoals coachend leidinggeven. De vraag ‘Waar worden mijn mensen beter van?’ wordt te weinig gesteld. Slimmer denken en doen maakt buffelen onnodig.

De balans tussen winst en waarde is zoek. Wat willen we eigenlijk bereiken: waarde, winst of allebei? Meer bereiken met minder doen is mogelijk als we beter weten wat we eigenlijk willen.

Samen sterker

Alleen ga je sneller, samen kom je verder. We hebben elkaar met die crisis harder nodig, maar vinden het lastig om samenwerking goed in te vullen. Velen voelen zich terug geworpen op zichzelf. Tegelijk ontstaan nieuwe verbindingen. Waar sta jij? Met wie sta jij sterker?

Ontslaggolven komen over ons heen. Werknemers wachten in spanning af of ze nog mogen blijven. Mensen zijn overgeleverd aan beslissingen van anderen, die grote gevolgen voor hen kunnen hebben: minder inkomen en anders moeten gaan leven. De participatiesamenleving – van Prinsjesdag – moet uitkomst gaan bieden. Maar hoe werkt inzet en betrokkenheid van iedereen in de praktijk?

Mensen, teruggeworpen op zichzelf, zoeken contact met elkaar en gaan elkaar helpen. Lotgenoten vinden bij elkaar een luisterend oor voor hun verhaal. Herkenning, begrip en vertrouwen bieden een basis voor het verwerken van een verlies en het samen vinden van nieuwe wegen. Door te leren van en met elkaar – en je te organiseren – sta je samen sterker. Bijvoorbeeld www.werkvinden2punt0.nl voor en door werkzoekenden.

Ook mensen, die juist van elkaar verschillen, hebben elkaar veel te bieden. Een projectteam – samengesteld uit professionals die elkaar goed aanvullen – is sterker. Marcus Buckingham stelt in zijn boek ‘Ontdek je sterke punten’ voor om die verschillen  beter te benutten dan we nu gewend zijn. Een mens zou vooral zijn talenten  verder moeten ontwikkelen om die vervolgens meer in te zetten, ook voor anderen. Zo verbetert zowel het individueel werkplezier als een gezamenlijke teamprestatie.

Het zijn uitdagende tijden, waarin we onszelf en elkaar weer nodig hebben. Weet je wat je talenten zijn en wat je een ander kunt bieden? Ken je ook je eigen beperkingen en heb je een idee hoe een ander jou zou kunnen helpen? Met internet en social media liggen de kansen voor slim samenwerken voor het oprapen.

Over leven als organisatie

Laat het oude los, dat schept ruimte voor iets nieuws. Een diepe zucht geeft mensen lucht; ze kunnen verder met hun leven. Maar veel organisaties gunnen zichzelf geen adempauze, die blijven reorganiseren, afslanken en bezuinigen. Wat zou er gebeuren, als een leidinggevende zou zeggen: ‘Ik weet het niet meer…’.

Het Nieuwe Werken (HNW) beloofde meer samenwerking met gedeelde verantwoordelijkheid, vakmanschap en wederzijds vertrouwen. De zorgzame werkgever ondersteunt de werkvloer met goede flexibele faciliteiten, de mondige werknemer ontwikkelt ook zelf verantwoord gedrag.

Maar onder druk van de crisis gaan we terug naar oud werken. De hiërarchie blijkt terug op werkvloer (NRC 14 september). De baas hoeft werknemers niet meer vriendelijk iets te vragen, maar kan weer commanderen. De angst voor verlies van baan en inkomen – en stress – bij werknemers neemt toe.

Hoe verder? Een arbohandreiking en praktische arboregels geven werkgevers houvast wat betreft de beginselen van veilig en gezond altijd en overal werken. Maar met onwillige honden is het slecht hazen vangen. Werk wordt intenser en complexer. Voor duurzaam gezond werken is goede samenwerking nodig en inzet van iedereen.

Leven is leuk, samen kunnen mensen sterker staan. Uitdagingen en problemen zijn op te pakken in contact en dialoog. Het is geen zwakte maar een kracht, als mensen anderen vragen om hulp. Laat organisaties leven, dat levert meer op.

Geld verdienen

Als Nederlands burger vind ik dat ik recht heb op perspectief. Hoe kunnen en gaan we in de toekomst ons inkomen verdienen? Zo kan ik beter mijn eigen ding doen om er samen sneller bovenop te komen. Herkenbaar?

Als zelfstandige heb ik geen bestaanszekerheid, omdat ik ondernemer bent. Ik heb geen recht op minimumloon of bijstand. Mijn inkomen daalt sneller dan dat van werknemers om mij heen. Ik ben goed opgeleid en heb veel ideeën. Ik ben expert namens Nederland in een internationale ISO-werkgroep. Toch verdien ik (te) weinig. Al jaren geniet ik ’s zomers van een straat zonder auto’s; mijn buren met baan zijn allemaal op vakantie.

Het ondernemen spreekt mij aan, omdat ik zo innovatiever kan zijn. Ik zit minder vast in bestaande structuren en systemen. Ik heb coachklanten en publiceer. Ik borrel maandelijks met collega zelfstandigen in mijn wijk. We starten binnenkort weer een acquisitietraining zonder docent; we helpen elkaar en dat inspireert. Deze zomer organiseerden we een reeks workshops om te verkennen of en hoe we slimmer kunnen samenwerken en (betaald) werk kunnen genereren. Voor mijn eigen gevoel ben ik zinvol bezig en het is nog leuk ook! Subsidie komt er niet aan te pas.

Nu wil de overheid ook zelfstandigen korten op hun zelfstandigenaftrek. De meeste kiezers van de PvdA hebben kennelijk banen of een uitkering. De VVD neemt het liever op voor het grotere gevestigde bedrijfsleven, waar veel banen verdwijnen. Degenen die al vijf jaar klappen opvangen in de economie – 800.000 zelfstandigen – moeten gaan meebetalen. Hoe kan zo nieuwe duurzame bedrijvigheid ontstaan?

Elk volk of land krijgt of heeft de regering die het verdient. Dus zijn wij het zelf, die zulk onzinnig beleid willen. We zijn toch hoog opgeleid, creatief en intelligent? Kunnen we niets beters verzinnen? De paarden die de haver verdienen, krijgen die niet. Daar kan ik nog overheen komen. Maar daarmee hoeft de overheid nog niet een kind met het badwater weg te gooien!

Ik wens onze nieuwe koning toe, dat hij beleid met perspectief – voor iedereen – mag voorlezen op Prinsjesdag.

Dynamisch en divers

Dat is Het Nieuwe Nieuwe Werken. Mensen werken op verschillende plekken en ontwikkelen hun werkgedrag op eigen individuele maat. Is dat drukker? Dat kan juist rustiger zijn. Weten hoe?

De focus in de uitvoering van werk verschuift van machines naar mensen. Het monotone geluid van stampende machines ebt langzaam weg. Bedrijven en managers bepalen en beslissen niet meer alleen hoe het werk gebeurt. Levendige organisaties, groepen en mensen presteren beter. Zij ontwikkelen hun eigen beweging, energie en ritme. Standaardisatie en uniformiteit in werkwijzen maken plaats voor individuele kwaliteiten en diversiteit in werkoplossingen. Is dat complex? Ja. Onwerkbaar? Nee.

Een ISO-norm uit 1981 beschrijft hoe gezonde productiviteit is te realiseren. De context bij de eerste editie is de productie in fabrieken. De tweede revisie van de basisnorm ISO 6385:2004 ‘Ergonomic principles in the design of work systems’ ging op 17 juni van start in Delft. Als expert namens Nederland hield ik een korte presentatie over werksystemen bij Het Nieuwe Werken. De vijf andere deelnemers uit Japan, Groot Britannie en Duitsland stemden er volledig mee in. Zo werkt het, met beweging!

Dynamiek en diversiteit. De vakantieperiode benut ik voor genieten en opdoen van nieuwe inspiratie ergens anders. In juli en augustus schrijf ik geen columns. Ik wens iedereen veel plezier en nieuwe energie deze zomer. Graag tot september.

Groot versus klein denken en doen

Grote internationale bedrijven worden machtiger; zelfstandige professionals zijn er steeds meer. Dat is de realiteit anno 2013. Verschillen worden extremer. Toch hoeven gevestigde belangen niet altijd te botsen met sociale betrokkenheid. Is er een gedeeld belang? Hoe kansen benutten?

Verouderde oplossingen verdwijnen, nieuwe (moeten) verschijnen. Als we weten wat we straks nodig hebben, kunnen we nu beter opruimen. De toekomst kan beter wortel schieten met samenwerking. De inhuldiging van de nieuwe koning in Amsterdam liet samen zijn en doen zien, ondanks economische tegenwind, stagnaties en wantrouwen. Dat moet toch vaker kunnen.

Nieuwe verbindingen ontstaan tussen groot en klein. Op 15 maart dit jaar was de opening van een werkruimte van en voor www.Popupprofessionals.nl in bedrijvencentrum de Pionier in Utrecht. Samenwerking tussen zelfstandige professionals en gevestigde bedrijven kan de Utrechtse economie versterken. Bij www.Seats2meet.com ontstaat waardecreatie met groot en klein al jaren informeel bij lunch, koffie en thee. Social media helpen daarbij. Binnenkort krijgt ontmoeting en kennisontwikkeling ook vorm in evenementen rond thema’s, zoals gezondheid.

Grote en kleine bedrijven initiëren gezamenlijke programma’s en projecten. Klein helpt groot met flexibele werkkrachten en nieuwe oplossingen. Groot helpt klein aan betaald werk en betere toegang tot de markt. Meer zelfstandigen denken groot, op wereldschaal. Meer grote bedrijven doen klein, dichtbij in de wijk. Nieuwe raakvlakken creëren mogelijkheden voor groei.

Zelfzorg na polsbreuk

Facilitering van zelfzorg blijkt nog in de kinderschoenen te staan. Zelfzorg ondersteunt Het Nieuwe Werken. Verzuim van bedrijven kan zo naar beneden. Medewerkers kunnen gezonder aan het werk. Een ervaring uit de praktijk: revalidatie na polsbreuk. Hoe zijn schade en leed te beperken?

Behandeling en herstel van bijna 300.000 pols-  en handletsels blijkt in 2012 ongeveer 540 miljoen euro te kosten. Dat hoge bedrag komt mede door verzuim bij bedrijven. Begin dit jaar schreef ik hoe ik gedeeltelijk doorwerkte met het creatief ontwikkelen van ‘Een andere werkstijl’. Dit keer ga ik in op het proces van herstel. Hoe kan ik snel en goed herstellen van de klap? Kan ik zelf de kosten beperken?

Ben er nu 2 maanden mee bezig, iedere dag. De zes hand- en polsoefeningen in de brochure van het ziekenhuis kan ik dromen. Omdat ik graag wilde dat de revalidatie sneller zou kunnen gaan, ging ik op onderzoek uit. Ik googelde info van ziekenhuizen en instructies van een fysiotherapeut bij elkaar. Daar begon mijn zoektocht naar eigen oplossingen. De belastbaarheid van arm en pols ging ik geleidelijk verhogen met het gebruik van gewichten. Eerst oefende ik met gevulde flesjes, daarna met halters van de Kijkshop. Toen ik weer Tai Chi kon gaan doen, voelde ik hoe mijn pols weer bij mijn lijf ging horen.

Er bleek nog veel meer mogelijk. Handen voorafgaand aan oefeningen actief opwarmen; handpalmen op elkaar en wrijven. Logisch, maar ik vond het nergens in gedownloade instructies. Insmeren van mijn vingers, handen, pols en onderarm met massageolie verbetert de doorbloeding. Het litteken wordt weer rood, maar dat blijkt juist goed voor de genezing van de wond. Mijn ledematen zijn gelijk minder dik. Gevoelige plekken kan ik zo extra vertroetelen. Op YouTube staan handmassagefilms. Nog een tip: doe de oefeningen in lauwwarm water. Ik ben nog steeds snel moe, maar dit is heerlijk en werkt geweldig.

Mijn zelf uitgevonden zelfzorg blijkt effectief. De chirurg is tevreden over het snelle herstel van de complexe breuk.  Kosten van fysiotherapie heb ik uitgespaard. Maar waarom is dit soort van basale kennis niet beter toegankelijk? Op internet vind ik wel medische informatie over soorten polsbreuken en ingrepen met platen en schroeven. Over (zelf) revalideren vrijwel niets. Hier ligt een markt open. In een sfeer van vertrouwen en verbinding kan zelfzorg bedrijfsrisico’s verminderen en rendement verhogen.