Slimme werksystemen

Slimmer werken is noodzakelijk voor bedrijven en organisaties die anno 2016 willen overleven en groeien. Afhankelijk van het werk, de mensen en de omgeving krijgt slimmer werken op zeer uiteenlopende wijzen vorm en invulling. Het is een ware kunst om iets te doen wat zowel onderscheidend is en ook waarde toevoegt. Hoe help je je klant? En wat doe je dan? Daarvoor is geen standaardrecept te geven. Wel is er een internationale norm over het ontwerpen van werk. Daarover meer.

Norm over werksystemen  De tweede revisie van de internationale ergonomische basisnorm over werk uit 1981 van ISO (International Standard Organisation, zie www.iso.org) is bijna klaar. NEN in Delft publiceerde in 2014 op haar site www.nen.nl de ISO/DIS 6385:2014(E) met de titel ‘Ergonomic design of work systems. In de negentiger jaren werd deze norm nog genoemd in de Arbeidsomstandighedenwet als basis voor het concretiseren van het begrip ‘stand van de ergonomie’. De norm is bij NEN te bestellen via de link.

Voor slimmer werken en voor Het Nieuwe Werken is de tweede herziening van deze internationale norm uit 1981 eigenlijk uiterst actueel. Het is gewoon geworden dat veel mensen altijd en overal werken. Problemen, zoals werkdruk, stress en burn-out, nemen toe. Toch staat de beroepspraktijk van verantwoord werken buiten de kantooromgeving nog in de kinderschoenen. Deze norm biedt handvatten voor een structurele, integrale en duurzame aanpak van complexe vraagstukken. De norm kan worden gebruikt als richtlijn, als checklist en bij het op maat ontwikkelen van (nieuwe) werkoplossingen.

Leidinggevenden, specialisten en medewerkers kunnen werkproblemen samen integraal aanpakken met behulp deze norm. Door die te gebruiken als richtlijn en checklist is het mogelijk om bestaande en nieuwe werksituaties beter vorm te geven, borgen en verbeteren. Volgens de definitie vervult een werksysteem een bepaalde taak. Een werksysteem bestaat uit een combinaties van mensen en middelen binnen een bepaalde context. De norm geeft richting aan het ontwerpen van integrale concepten en vervolgens aan de uitwerking van werkorganisatie, werktaken, banen (jobs), werkomgeving, gereedschap en interfaces, werkruimte en werkplek. De norm biedt richtlijnen, voorwaarden en eisen bij het realiseren van duurzame mensgerichte werkoplossingen.

Over deze Draft International Standard (DIS) wordt gestemd door de zogenaamde ‘P-members’ (oftwel paying of betalende leden/landen). Nederland hoort daar sinds een jaar helaas niet meer bij. In de zomer van 2013 trok het NEN zich terug uit de ontwikkeling van internationale basisnormen op het gebied van ergonomie. Na decennia van actieve deelname is Nederland geen lid meer van commissie ISO/TC159. Wietske Eveleens – 24 jaar Nederlands expert ergonomisch ontwerpen in de werkgroep van deze commissie – woonde in januari haar laatste ISO-vergadering bij in Berlijn. In 2004 kwam de eerste revisie van ISO 6385 uit onder haar voorzitterschap van deze werkgroep en ze werkte ook aan de nieuwe basisnorm ISO 26800 ‘Ergonomic principles and concepts’, die uitkwam in 2011.

Meer info op www.iso.org.